Meczet w Kruszynianach - drewniany meczet tatarski znajdujący się we wsi Kruszyniany, w województwie podlaskim.

Skonstruowany został prawdopodobnie w drugiej połowie XVIII wieku lub w pierwszej połowie XIX wieku (dokładna data budowy nie jest znana), na miejscu dawniejszego meczetu, który po raz pierwszy wspomniany jest w dokumentach już w 1717 roku. W 1846 roku przeszedł remont. Jest to drugi (po Bohonikach) najstarszy meczet w Polsce. Budynek zbudowano na planie prostokąta (10x13m). Od północy ozdobiony jest dwiema wieżyczkami, które zwieńczono hełmami z półksiężycem na szczycie.

Historia
Wieś Kruszyniany w XVII została przez króla Jana III Sobieskiego nadana Tatarom, którzy wzięli udział w wojnie z Turkami stając po stronie Rzeczpospolitej Obojga Narodów. Społeczność tatarska zbudowała meczet. W 1846 roku budynek przeszedł remont, o której to dacie świadczy kamień znajdujący się w fundamencie obok wejścia dla kobiet. Po II wojnie światowej lokalną wspólnotę muzułmańską zasilili repatrianci muzułmańscy z terenów obecnej Białorusi. W sierpniu 2008 roku udało się pozyskać dotację z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego na zainstalowanie nowoczesnego systemu przeciwpożarowego w drewnianym budynku meczetu .

Meczet w Kruszynianach jest wpisany na krajową listę zabytków Polski.

Architektura
Swoim kształtem budynek nawiązuje do okolicznych kościołów z dwiema wieżami. Zbudowany jest na planie prostokąta o wymiarach 10x13m. Z zewnątrz i wewnątrz pokryty jest drewnianą boazerią pomalowaną na ciemnozielony kolor (zieleń kolor islamu). Od strony północnej budynek zdobią dwie wieże pokryte również drewnem. Na kalenicy dachu stoi trzecia (nieco mniejsza od pozostałych) wieżyczka bez okien. Przesunięta jest nieco w kierunku mihrabu. Dachy trzech wieżyczek są w kształcie hełmu zwieńczone półksiężycami. Dach głównej części budynku pokryty jest gontem. Wnętrze podzielone jest na dwie części: dla kobiet i mężczyzn. Wejście dla kobiet umiejscowione jest na głównej osi budynku. Zwieńczone jest trójkątnym tympanonem, po którego bokach wznoszą się dwie wieże. Wejście dla mężczyzn znajduje się w bocznej ścianie. Pomieszczenie dla kobiet jest znacznie mniejsze i oddziela je od części męskiej drewniane przepierzenie, w którym na wysokości około 1 m wykonano podłużną szparę, zasłoniętą białą, przejrzystą firanką. Wnętrze udekorowane jest dywanami a ściany muhirami - kaligraficznym zapisem cytatów z Koranu.

źródło: wikipedia.org